Thứ Hai, 4 tháng 2, 2013

Đề phòng ngộ độc khi ăn măng


Đề phòng ngộ độc khi ăn măng 

 


Không nên ăn quá nhiều măng.


Ăn măng luộc không kỹ có thể gây ngộ độc cấp với biểu hiện nhức đầu, chóng mặt buồn nôn, trường hợp nặng có thể tử vong. Ngay cả khi đã luộc kỹ, món măng (nếu được dùng thường xuyên)cũng có thể gây ngộ độc mạn tính, khiến cơ thể suy nhược, mệt mỏi, yếu cơ...

Nguyên nhân là chất HCN có nhiều trong măng khi vào cơ thể sẽ biến thành chất độc. Trẻ em, người già yếu dễ nhạy cảm với độc tính của nó. Với liều 50-60 mg (tức vào khoảng 200 g măng tươi chưa luộc), HCN sẽ gây chết người, bắt đầu với các triệu chứng khó thở, mất tri giác, liệt cơ, co giật, ngừng thở...

Lượng HCN thay đổi tùy loại măng, mùa thu hái và thổ nhưỡng. Chẳng hạn, măng thu hái ở Hà Nội vào tháng 9 và ở TP HCM vào tháng 8 thường có hàm lượng HCN cao hơn so với măng lấy sau tháng 12 (tại cùng một địa điểm).

Măng tre gai có nhiều HCN nhất nên ít khi được dùng làm thức ăn. Còn măng tre vầu (loại được ưa chuộng nhất) cũng có hàm lượng HCN cao hơn sắn. Ngoài ra, nếu như trong sắn, chất HCN chỉ tập trung hai đầu, vỏ và lõi thì ở măng, nó có mặt ở toàn bộ phần ăn được.

Để loại bỏ HCN trong măng, cần luộc và ngâm kỹ. Trong 100 g măng tươi chưa luộc có 32-38 mg HCN. Ở măng đã luộc kỹ (đổ nước), lượng chất này còn 2,7 mg, ở măng tươi ngâm chua là 2,2 mg, ở nước luộc măng là 10 mg.

Sức Khỏe & Đời Sống

Ăn ốc sên có thể gây chết người


Ăn ốc sên có thể gây chết người



Ốc sên( loại ăn thịt được) là món ăn khiến các đầu bếp Pháp rất hãnh diện, nhưng không phải loại ốc sên nào cũng là thực phẩm an toàn, nhất là ăn phải ốc sên hay con sên sống trong vườn. Điều này được khẳng định khi một thanh niên sau khi ăn hai con sên ngoài vườn đã có những triệu chứng rất phức tạp.

Người thanh niên này được chẩn đóan bị viêm màng não và có những triệu chứng rất khó chịu trong nhiều tuần sau khi ăn những loại động vật thân mềm - là loài vốn có ấu trùng sống kí sinh. Liên quan đến việc này, bệnh nhân thú nhận đã ăn hai con sên từ một khu vườn ở ngoại ô Sydney trong một cuộc thách thức diễn ra trước đây năm tuần.

" Khi ăn vào bụng những ấu trùng vẫn còn sống hoặc những động vật thân mềm, những loài giáp xác chưa nấu chín, con người tình cờ trở thành nơi trú ngụ được bọn ấu trùng rất nghênh đón", John Walker ở ĐH Úc đã phát biểu

Đ.TÂM (Theo Reuters)

Tắc ruột do nuốt một bát hạt dưa nguyên vỏ


Tắc ruột do nuốt một bát hạt dưa nguyên vỏ

Cháu Phan Đình Long (4 tuổi, Bình Thuận) được đưa đến bệnh viện Nhi Đồng 2 TP HCM ngày 12/2 trong tình trạng bụng trướng to, đau quằn quại, đi tiểu phân nước màu đỏ 10 lần/ngày. Sau khi chụp phim, khảo sát trực tràng, các bác sĩ chẩn đoán cháu bị tắc ruột so nuốt quá nhiều hạt dưa còn nguyên vỏ.

Các bác sĩ đã tiến hành rửa ruột cho cháu và lấy ra hơn một bát hạt dưa nặng gần nửa kg. Bác sĩ Trần Vĩnh Hậu, một trong những người trực điều trị, cho biết, nếu việc can thiệp được thực hiện muộn hơn, cháu Long rất dễ bị thủng ruột. Hiện sức khỏe của cháu đang dần ổn định trở lại.

Người Lao Động

Tác nhân gây ngộ độc ngày càng nhiều và nguy hiểm


Tác nhân gây ngộ độc ngày càng nhiều và nguy hiểm

Nếu như năm 2000, trong 2.900 ca ngộ độc được xét nghiệm chỉ có 2 trường hợp không phát hiện được nguyên nhân thì năm nay, con số này là 15 trên tổng số 1.600 trường hợp. Nguyên nhân là do tác nhân gây ngộ độc ngày càng nhiều và phức tạp.

Giáo sư Vũ Văn Đính, Trưởng khoa Hồi sức Cấp cứu Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho biết, trước đây, hóa chất độc hại dùng trong nông nghiệp hầu như chỉ gồm thuốc trừ sâu. Hiện nay, chúng rất đa dạng: chất kích thích tăng trưởng, bảo quản hoa quả, chất diệt cỏ, nấm mốc... Trong số các hóa chất này, thuốc trừ sâu vẫn là nguyên nhân gây ngộ độc thường gặp nhất. Đó là các chất lân hữu cơ dễ tan trong mỡ, chỉ vài mg cũng có thể làm chết người. Thuốc được hấp thu bằng đường tiêu hóa, hô hấp và qua da.

Một tác nhân gây ngộ độc phổ biến khác là thuốc diệt chuột. Thập kỷ 80, thuốc chuột ở Việt Nam chủ yếu được làm từ phosphua kẽm, warfarin, strychnin. Còn hiện nay, thuốc chuột trên thị trường rất đa dạng cả về nguyên liệu và cách sử dụng (ngửi, bả, ống tiêm). Nhiều sản phẩm không xác định được thành phần và xuất xứ nên khó chẩn đoán và không có thuốc kháng độc tương ứng.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Dụ, Trưởng khoa Chống độc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, trong 6 tháng đầu năm nay, số ca ngộ độc được phát hiện trong cả nước đã lên đến 980, cao gần gấp rưỡi so với cả năm 2000 (740 ca). Tại Bệnh viện Bạch Mai, số bệnh nhân nhập viện do nguyên nhân này tăng 12 lần so với năm 1998.

Công tác chống độc ở các bệnh viện Việt Nam hiện còn non kém. Chỉ 10% số ca ngộ độc được xử trí đúng tại gia đình; tỷ lệ này ở các cơ sở y tế tuyến dưới là 30%. Phần lớn bệnh viện và trung tâm y tế thiếu thuốc giải độc đặc hiệu và phương tiện xét nghiệm để định lượng độc chất. Thủ thuật rửa dạ dày chỉ làm được ở tuyến huyện trở lên; một số bệnh viện huyện không có ống nhỏ dành cho trẻ em. Không ít bệnh viện huyện dùng nước giếng, nước máy để rửa dạ dày, dẫn đến co giật, hôn mê do hạ nồng độ natri trong máu. Vì vậy, rất nhiều bệnh nhân khi được chuyển lên tuyến trên đã ở tình trạng nặng, một số người tử vong trên đường di chuyển.

Theo đánh giá của Tổ chức An toàn Hóa chất Thế giới, ngành chống độc Việt Nam được xếp hạng D (theo thang điểm A-B-C-D-E), một phần do nước ta chưa có trung tâm chống độc chính thức của quốc gia.

Trẻ em chiếm một tỷ lệ lớn trong các nạn nhân ngộ độc. Bác sĩ Trần Hữu Nhơn, Trưởng khoa Nội tổng hợp 1 Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP HCM), cho biết, cần nghĩ ngay đến ngộ độc và đưa trẻ đi cấp cứu khi: Trẻ đang khỏe mạnh, không sốt bỗng hôn mê, co giật, đi loạng choạng, suy hô hấp, rối loạn tri giác, môi đỏ hoặc tím tái... Nếu bị ngộ độc thuốc trừ sâu, trẻ bị co đồng tử, chảy nước mắt, nước mũi, nước miếng và đau bụng. Khi bị ngộ độc thuốc diệt cỏ Paraquat, bệnh nhân có các triệu chứng: lở miệng, vàng da nhẹ, sau đó diễn tiến nặng dần.

Cần xác định trẻ ngộ độc theo đường nào để có cách sơ cứu thích hợp:

- Nếu ngộ độc qua đường hô hấp, cần mang ngay trẻ ra chỗ thoáng khí, nếu có điều kiện thì cho thở ôxy.

- Ngộ độc qua da: Rửa sạch da bằng nước và xà phòng, tránh cọ xát mạnh vì động tác này làm chất độc ngấm nhiều hơn vào cơ thể.

- Chất độc bay vào mắt: Rửa mắt thật kỹ với nước, có thể để mắt dưới vòi nước 15 phút.

- Ngộ độc qua đường tiêu hóa: Gây nôn hoặc rửa dạ dày nếu bị ngộ độc chưa quá 6 giờ. Sau đó cho uống than hoạt tính hoặc thuốc xổ.

Chú ý: Khi đưa trẻ đến bệnh viện, gia đình nhớ mang theo chất gây độc để giúp các bác sĩ chẩn đoán và điều trị nhanh hơn.

(Theo Lao Động, Người Lao Động)

Trẻ em bị ngộ độc thường do cha mẹ sơ ý


Trẻ em bị ngộ độc thường do cha mẹ sơ ý

21 giờ ngày 10-6-97, khoa Cấp cứu - lưu Bệnh viện Nhi Ðồng 2 tiếp nhận bệnh nhân L.T.K.N, 17 tháng tuổi, ngụ tại xã Bình An, huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương. Cháu K.N bị hôn mê nặng, co giật toàn thân, da xanh tái, mạch đập nhanh. Chị T.N.L, mẹ cháu K.N, kể: "Nhà tôi có nhiều ruồi. Người hàng xóm chỉ tôi dùng thuốc trừ sâu Basudin loại không mùi, viên màu tím để diệt. Tôi lấy thuốc pha với nước, rồi đổ ra dĩa có thêm đường để dụ ruồi. Tôi để dĩa thuốc trên bàn, cháu K.N chập chững đi đến bên bàn, lấy dĩa thuốc rầy uống hết".

Sau khi xác định cháu K.N bị ngộ độc Basudin, các bác sĩ đã rửa dạ dày bằng nước muối, cho thở oxy và chích Atropine 1/4 mg. Cho đến hôm nay, cháu K.N đã chích hàng trăm ống Atropine mà vẫn chưa bình phục hẳn.

Bác sĩ Trần Hữu Nhơn - trưởng khoa Cấp cứu - lưu (Bệnh viện Nhi Ðồng 2) - cho biết:" Mỗi tháng khoa nhận được từ 8 đến 10 ca trẻ em bị ngộ độc các loại thuốc rầy, thuốc diệt chuột, diệt gián, nhện, thuốc muỗi... Hiện nay các loại độc dược này đều được chế biến dưới dạng hạt, đầy màu sắc, lại có mùi thơm nên cũng dễ "dụ" con nít. Ðiều đáng nói ở đây là các bậc phụ huynh hay sơ ý, để các loại chất độc này sờ sờ trước mắt các cháu nên lại càng dễ gây tai nạn".

Cháu N.T.H.S, 15 tháng tuổi, ở quận Thủ Ðức - TPHCM bò xuống gầm tủ nhặt gói thuốc trừ sâu dạng hạt màu tím để ăn. Cháu H.T.B.N, 16 tháng tuổi, ở quận Gò Vấp, TPHCM nuốt hạt cà độc dược (dùng để chữa sâu răng) do mẹ phơi dưới đất trước nhà. Cháu N.T.N, 28 tháng tuổi, ở quận Bình Thạnh, TPHCM lại uống nhầm phèn xanh (sulfat đồng) là loại nước súc miệng của bà nội để lẫn chung với các chai nước trong tủ lạnh mà không dán nhãn...

Một điều cần nói thêm là trước khi đưa đến Bệnh viện Nhi Ðồng 2, khoa cấp cứu các bệnh viện quận, huyện bỏ qua việc rửa dạ dày cho các cháu nên đã làm thuốc có thời gian thấm sâu vào cơ thể, gây nguy hiểm cho các cháu. Cũng may chưa có trường hợp nào tử vong.

Xuân Hòa

Sơ cứu ngộ độc


Sơ cứu ngộ độc

Người già trên 70 tuổi cũng có thể ngộ độc do ăn, uống nhầm phải hóa chất chứa trong vỏ chai nước khoáng, nước ngọt. Với trẻ nhỏ 1-5 tuổi, chỉ vài viên thuốc nhặt được ở góc nhà, hoặc một chai nước gội đầu vào bụng cũng có thể bắt đầu một ca cấp cứu cam go để giành giật sự sống. Biến chứng tới đâu, tuỳ thuộc khá nhiều vào xử trí ban đầu của những người xung quanh.




Ngộ độc ở người lớn có thể xảy ra khi:

- Sử dụng thuốc trừ sâu diệt cỏ (như pha thuốc, phun thuốc, rửa các dụng cụ và bình phun).

- Do hít phải thuốc hoặc ăn phải rau, hoa quả vừa phun thuốc trừ sâu.

- Hít phải nhiều khí oxyt cacbon (CO), nếu để bếp lò, than sưởi trong nhà, lều hay phòng kín, nổ xe máy chạy lâu trong một phòng kín.

- Tự tử bằng cách uống thuốc ngủ, thuốc trừ sâu, lá độc... để trốn buồn chán, đau khổ, tức bực với người thân, hay mắc một bệnh nặng, khó khăn về kinh tế, nghiện ngập, thất nghiệp.

- Bị đầu độc.

- Ăn phải thức ăn bị nhiễm độc, nhiễm khuẩn, hay các thức ăn độc như: nấm độc, cá nóc trứng và gan cóc.

- Dùng các thuốc quá liều, thuốc gây nghiện như hút, chích ma túy...

Dấu hiệu ngộ độc

- Các dấu hiệu sớm: Nhức đầu, choáng váng, buồn nôn, nôn, đau bụng, vã mồ hôi, xanh tái, đi ngoài, mệt lả.

- Các dấu hiệu nặng đột ngột: Nạn nhân mất ý thức, không biết gì (hôn mê), không thấy thở, tím, lạnh, vã mồ hôi, không thấy tim đập, sờ mạch yếu... hoặc co giật, nôn mửa.

Cách sơ cứu: Nhanh chóng và bình tĩnh thực hiện các bước sau:

- Gọi, lay xem bệnh nhân có tỉnh, biết hay không.

- Mở miệng bệnh nhân, không để lưỡi tụt làm ngạt thở.

- Khám xem bệnh nhân còn thở hay không.

- Móc, lau sạch miệng và họng, lấy các thức ăn còn đọng trong miệng.

- Thổi ngạt cho bệnh nhân nếu thấy bệnh nhân tím, không thở.

- Nghe tim xem tim còn đập không, nếu tim đang đập chỉ ngừng thở thì chỉ thổi ngạt cho nạn nhân theo phương pháp: miệng vào miệng, hay miệng vào mũi.

- Nếu tim không đập, cần ấn tim ngoài lồng ngực, kết hợp thổi ngạt và ấn tim.

- Nếu bệnh nhân còn thở, nhưng không biết gì (hôn mê), để bệnh nhân nằm nghiêng về một bên, đầu thấp.

- Nếu có hóa chất bắn vào mắt, vào cơ thể nạn nhân phải rửa bằng nước sạch ngay.

- Thay quần áo nhiễm hóa chất, gội đầu, tắm bằng nước sạch có xà phòng.

Trong khi làm các động tác sơ cứu, cần cho người khẩn trương đi tìm thầy thuốc đến giúp đỡ. Sơ cứu xong chuyển ngay nạn nhân đến cơ sở cấp cứu gần nhất để được xử trí tiếp.

PGS-TS. Nguyễn Thị Dụ, Sức khoẻ & Đời sống

Phòng chống ngộ độc sắn


Phòng chống ngộ độc sắn

Tai nạn này được dân gian gọi là say sắn; thủ phạm là chất axit cyanhydric, một chất độc mạnh có thể gây tử vong nếu nạn nhân không được can thiệp đúng cách và kịp thời.

Biểu hiện ngộ độc sắn thường xuất hiện vài giờ sau khi ăn loại lương thực này. Bệnh nhân có các triệu chứng rối loạn tiêu hóa (đầy bụng, sôi bụng, buồn nôn, nôn và tiêu chảy) và rối loạn thần kinh (váng đầu, nóng bừng mặt, ù tai, chóng mặt, ngứa ngáy, chân tay nặng, người vật vã, run, co giật, có khi tử vong). Cò trường hợp bị sốt, ho...

Để cấp cứu người say sắn, trước hết cần gây nôn cho nạn nhân, sau đó cho uống nước đường, nước mía và chuyển ngay về khoa chống độc của bệnh viện để tiến hành điều trị.

Để đề phòng ngộ độc sắn, nên chọn loại sắn ít độc để trồng (thường là loại cuống lá không có màu tía), không trồng sắn gần cây xoan... Củ sắn sau khi dỡ về cần chế biến ngay; nếu chế biến không kịp thì phảo vùi xuống đất. Trước khi chế biến, cần lột hết vỏ sắn rồi ngâm vào nước (là nước vo gạo càng tốt). Khi luộc, nên mở vung nhiều lần để chất độc bay hơi bớt.

Tốt nhất là ăn sắn luộc với các loại đường, mật để trung hòa axit độc trong sắn (nếu còn). Không nên ăn sắn luộc vào buổi tối vì nếu bị ngộ độc, nạn nhân đang ngủ sẽ không phát hiện được.

Đối với các sản phẩm chế biến từ sắn, không cần e ngại về nguy cơ ngộ độc vì chúng đã được khử độc, không gây hại cho con người nữa.

BS Ngô Trường Giang, Sức Khỏe & Đời Sống